Bolesław
Barbacki
Deklaracja dostępności

Nowy Sącz w czasach Bolesława Barbackiego

Bolesław Barbacki urodził się w 1891 r. Był to okres, w którym Polski nie było na mapie Europy, a Nowy Sącz znajdował się w granicach zaboru austriackiego. Pod panowaniem Franciszka Józefa z dynastii Habsburgów Polacy cieszyli się względnymi swobodami; w ramach tzw. autonomii galicyjskiej mogli m.in. kultywować swoje tradycje i celebrować polskość. Okoliczności te sprawiały, że powstawały wówczas różnego rodzaju towarzystwa, których celem było dbanie o podtrzymanie narodowego ducha i odpowiednią edukację Polaków. To wówczas rozpoczęło działalność Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” czy Towarzystwo Szkoły Ludowej. Z obydwiema tymi organizacjami związani byli zarówno Bolesław Barbacki, jak i jego ojciec Leon Barbacki. Oczywiście kultywowanie i propagowanie polskości miało swoje ograniczenia, dlatego powstawały również tajne organizacje, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Barbacki współtworzył jedną z takich organizacji, którą nazwano „Kołem Filaretów”.

Na przełomie XIX i XX w., zwłaszcza od momentu objęcia funkcji burmistrza miasta przez stryja Bolesława, Władysława Barbackiego, Nowy Sącz zaczął się intensywnie rozrastać i modernizować. Głównymi punktami na mapie miasta nadal pozostały rynek z reprezentacyjnym ratuszem, wzniesionym po pożarze z 1894 r., i ulica Jagiellońska.

Przed 1914 r. Nowy Sącz liczył prawie 25 tysięcy mieszkańców, niestety wybuch I wojny światowej zahamował demograficzny rozwój miasta tak, że dopiero w 1939 r. liczba jego ludności sięgała 30 tysięcy.

W Nowym Sączu czasów Bolesława Barbackiego przeważała ludność polska wyznania katolickiego. Główną świątynią miasta był kościół św. Małgorzaty. Przed II wojną światową w Nowym Sączu mieszkała także licznie ludność pochodzenia żydowskiego. Kolejną grupą obecną w mieście byli luteranie, z których znaczna część była pochodzenia niemieckiego. Na początku XX wieku, tuż przy rodzinnym domu Barbackich przy ulicy Kunegundy, wzniesiona została cerkiew grekokatolicka, w mieście bowiem mieszkało także sporo Rusinów.

Bolesław Barbacki był świadkiem odzyskania przez Polskę niepodległości, którą w Nowym Sączu datuje się już od 31 października 1918 r.

Miasto w okresie dwudziestolecia międzywojennego miało specyficzny, peryferyjny charakter. Nie brakowało w nim jednak różnych wydarzeń kulturalnych i innych, o charakterze państwowym, jak na przykład wizyta prezydenta Mościckiego czy pogrzeb Bronisława Pierackiego. Bolesław Barbacki aktywnie angażował się w kulturalny rozwój miasta, zarówno poprzez działalność w Towarzystwie Dramatycznym i w „Sokole”, jak i przez przynależność do komitetu odbudowy zamku.

Spokojny rozwój Nowego Sącz przerwał wybuch II wojny światowej i wkroczenie do miasta oddziałów niemieckich. Wkrótce zapanował tu terror, charakteryzujący całą okupację niemiecką, znaczony wywózkami, aresztowaniami, torturami i egzekucjami. W 1941 r., 21 sierpnia w podsądeckich Biegonicach doszło do masowej egzekucji, w której życie straciły 44 osoby, wśród nich Bolesław Barbacki.

Poniżej – karty pocztowe z Nowego Sącza czasów Bolesława Barbackiego